Franciszka Kożdoń: ofiara KL Auschwitz – Birkenau

wpis w: Śląscy Bohaterowie Polski | 0

Franciszka Kożdoń (z domu Kempna) urodziła się 22 grudnia 1891 r. w Pielgrzymowicach koło Rybnika. Była aktywną działaczką ZHP, Towarzystwa Polek i Towarzystwa Śpiewaczego „Seraf”. W 1914 r. wyszła za mąż za Pawła Kożdonia (1890-1942), uczestnika trzech powstań śląskich, działacza plebiscytowego, wybitnego społecznika, który był m.in. współzałożycielem Towarzystwa Śpiewaczego „Seraf” w Rybniku i organizatorem Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Chwałowicach oraz Towarzystwa Czytelni Ludowych.

Urodziła ośmioro dzieci: Franciszka, Józefa, Joannę Tadeusza, Władysława, Pawła, Jana i Jerzego. Wszystkie swoje dzieci wychowywała na polskich patriotów.

Od jesieni 1939 r. rodzice i starsi synowie należeli do organizacji konspiracyjnej Służba Zwycięstwu Polski, później ZWZ/AK. W domu Franciszki prowadzono nasłuch radiowy, kolportowano polską prasę, a ona sama z zaangażowaniem włączyła się w konspirację dając przykład dzieciom.

  W dniu 10 września 1939 r. gestapo aresztowało jej męża, który w czerwcu 1942 r. zginął w niemieckim obozie koncentracyjnym w Buchenwaldzie. Niemcy przyszli i po nią. W 1941 r. została wysiedlona ze swojego mieszkania i wraz z dziećmi schroniła się u Marii Tkocz w jej domu pod lasem w Chwałowicach. Niestety na skutek donosu, w czerwcu 1943 r., gestapo aresztowało Franciszkę i jej czworo dzieci za „sprzyjanie ruchowi oporu”. Przetrzymywano ją w więzieniu śledczym (Ersatzpolizeigefängnis) w Mysłowicach, skąd 20 lipca 1943 r. trafiła do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau jako numer obozowy 50195. Zmarła na tyfus 29 stycznia 1944 roku. Niemcy nie pozwolili jej nawet na krótkie pożegnanie z dziećmi.